Dlaczego prąd w Europie kosztuje tak różnie
Europa handluje prądem na jednym połączonym rynku, a mimo to kraje sąsiednie mogą płacić ceny różniące się kilkukrotnie. W październiku 2026 roku średnia cena z rynku dnia następnego wynosiła 41 €/MWh w Finlandii i 247 €/MWh na Węgrzech. Większość tej różnicy wyjaśniają trzy rzeczy.
Średnie ceny w październiku 2026 roku
| Kraj | Średnia cena, €/MWh |
|---|---|
| Finlandia | 41 |
| Szwecja, strefa SE3 | 78 |
| Estonia | 90 |
| Łotwa | 121 |
| Litwa | 124 |
| Norwegia, strefa NO1 | 134 |
| Hiszpania | 164 |
| Francja | 171 |
| Niemcy | 174 |
| Polska | 174 |
| Holandia | 177 |
| Włochy | 222 |
| Austria | 224 |
| Rumunia | 242 |
| Węgry | 247 |
1. Co produkuje każdy kraj
W każdej strefie cenę wyznacza najdroższa elektrownia, która jest jeszcze potrzebna (zob. Jak powstaje cena prądu na następny dzień). Tam, gdzie woda, atom i wiatr pokrywają większość popytu, ta ostatnia elektrownia bywa tania. Tam, gdzie elektrownie gazowe są potrzebne przez wiele godzin dziennie, cenę ustala gaz, a gaz jest drogi.
Finlandia i północ Szwecji mają dużo elektrowni wodnych i jądrowych oraz dużo wiatru. Francja opiera się na atomie. Niemcy, Polska i duża część Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej wciąż przez wiele godzin potrzebują węgla, gazu albo importu, zwłaszcza jesienią i zimą, gdy słońca jest mało. W Polsce węgiel nadal daje dużą część prądu, zwłaszcza w szczycie wieczornym.
2. Linie między krajami
Tani prąd dociera tylko tak daleko, jak pozwala sieć. Gdy połączenie transgraniczne jest w pełni obciążone, aukcja nie może przesłać nim więcej taniej energii i ceny po obu stronach się rozchodzą. Szwecja i Norwegia pokazują to wewnątrz jednego kraju:
| Strefa | Średnia cena, €/MWh |
|---|---|
| Szwecja SE1, północ | 29 |
| Szwecja SE2 | 34 |
| Szwecja SE3, Sztokholm | 78 |
| Szwecja SE4, południe | 146 |
| Norwegia NO4, północ | 23 |
| Norwegia NO3, centrum | 94 |
| Norwegia NO5, zachód | 129 |
| Norwegia NO1, Oslo | 134 |
| Norwegia NO2, południe | 142 |
Północne strefy produkują znacznie więcej energii wodnej, niż zużywają, ale linii na południe nie wystarcza, żeby przesłać ją całą. Południowa Norwegia (NO2) jest do tego połączona kablami z Niemcami, Holandią, Danią i Wielką Brytanią, więc jej cenę ciągnie w stronę ich cen.
3. Ile prądu potrzeba i kiedy
Popyt rośnie w zimnych, ciemnych miesiącach i wieczorami. Strefa, której wieczorny szczyt trzeba pokryć gazem albo importem, płaci za to w każdej wieczornej godzinie. Pogoda działa tak samo po stronie podaży: wietrzny tydzień może sprawić, że Niemcy i Dania będą tańsze od sąsiadów, a bezwietrzny, pochmurny tydzień odwrotnie.
Kraje bałtyckie: między Północą a kontynentem
Estonia, Łotwa i Litwa pokazują wszystkie trzy efekty naraz. Handlują z Finlandią przez kable Estlink, ze Szwecją przez NordBalt, a z Polską przez LitPol Link. Gdy na tych liniach jest wolna przepustowość, ceny bałtyckie zbliżają się do fińskich. Gdy są zapełnione, kraje bałtyckie płacą więcej, a Łotwa i Litwa, dalej od Finlandii, zwykle więcej niż Estonia. W październiku 2026 roku Estonia płaciła średnio 90 €/MWh, Łotwa 121, a Litwa 124, wobec 41 w Finlandii.
Od lutego 2025 roku systemy elektroenergetyczne krajów bałtyckich działają ponadto synchronicznie z Europą kontynentalną, a nie we wspólnej sieci z Rosją i Białorusią. Zmieniło to sposób prowadzenia sieci, a nie sposób ustalania cen: ceny bałtyckie nadal pochodzą z tej samej europejskiej aukcji dnia następnego.
Dlaczego to ważne dla Ciebie
Jeśli Twoja strefa często importuje, jej najtańsze godziny zależą od tego, kiedy sąsiedzi mają nadwyżkę: wietrzne noce na Północy, słoneczne południa dalej na południe. Dlatego warto patrzeć na własną strefę, a nie na średnią krajową czy europejską, i przed zaplanowaniem dużego zużycia sprawdzić ceny na jutro. VoltToday pokazuje każdą strefę, także osobne strefy Norwegii, Szwecji, Danii i Włoch, na stronie głównej, a strona Miks energii pokazuje, skąd teraz pochodzi prąd w każdym kraju.